Ayancık Kültür ve Keten Festivali

Sinop’un tarihi ilk çağlara dayanan Ayancık ilçesinde; her yıl sabırsızlıkla beklenen, bu yıl 20.si düzenlenecek olan Kültür ve Keten Festivali; yörede bir gelenek hâline gelmiş durumda. Temmuz ayının son haftasında düzenlenen 3 günlük festivalde, birçok sosyal ve kültürel etkinlik yer alıyor. Ayancık bu festivalle, yurt içi ve yurt dışından yoğun ilgi görüyor.

http://www.ayancuk.com/sosyal/kutlamalar/keten_festival.html, Ayancık Kültür ve Keten Festivali.

Ayancık’ın tarihi

Ayancık ve çevresi; ilk çağlarda Paflogonyalılar, Amazonlar, Akalar ve Dorların yerleşim merkezidir. Paflogonyalılar, Ayancık’ın bilinen en eski yerli kavmidir ve M.Ö. 1200 yıllarına kadar Etiler’e bağlı bir halk olarak varlıklarını sürdürmüşlerdir.

Türk hâkimiyetine ilk kez 11. yüzyılın sonlarında Danişmentlilerin bölgeyi fethetmesi ile geçen Ayancık; 1204’te Anadolu Selçuklularının, 1259’da Pervaneoğullarının, 1292’de Candaroğullarının hâkimiyetindedir. Fatih Sultan Mehmet ise 1460 yılında Ayancık’ın da içinde bulunduğu Sinop ve çevresini Osmanlı Devleti topraklarına katmıştır.

1839’da başlayan Tanzimat Dönemi’ne kadar Ayancık bölgesi, Kastamonu'ya bağlı dört kadılıktan biri olarak yönetilmiştir. Bu dönemde başlayan yenileşme hareketleri ile Ayancık ve çevresinde ilçe yönetimi kurulması kararlaştırılmış, ilçe merkezi olarak da Ayandon - bugün Türkeli ilçesine bağlı Ayazköyü - seçilmiştir.

19. yüzyıl sonlarında, Ayancık ve Ayancık Çayının doğusundaki köylerde söz sahibi olan Şükrüoğulları, Çaylıoğulları ile anlaşarak ilçe merkezinin kendi çıkarları doğrultusunda Ayancık' a taşınmasını istemişler. 1860'lı yıllarda bir değirmen ve birkaç yapıdan oluşmuş küçük bir yerleşim yeri olan Ayancık; zamanla kaymakamlık, askerlik şubesi gibi resmi kurumlarının yanında birçok konut ve ticaret yapılarının kurulması ile gelişmeye başlamıştır. Cumhuriyetin İlanı’na kadar Kastamonu iline bağlı olan Ayancık, Cumhuriyetin İlanı’ndan sonra yapılan idari düzenlemeyle Sinop iline bağlı bir ilçe hâline gelmiştir.

Ahşap, Keten ve Ayancık

1910’lu yıllarda Ayancık’ta, halkın esnaflıkla uğraşan kısmının çoğunluğunu Rumlar oluşturmuş, önemli derecede olmasa da kereste ticareti yapılmıştır. Ayancık; kara yollarının daha gelişmediği, ulaşımın motor ve kayıklar sayesinde deniz yolu ile sağlandığı bir Anadolu kasabası iken, orman zenginliklerine sahip olması özelliğiyle Belçikalıların dikkatini çekmiştir. Alman ve Belçika ortaklığı ile kurulan kereste fabrikasının 1929 yılında faaliyete başlamasıyla ilçenin ekonomisi ve sosyal hayatı önemli ölçüde değişmeye başlamıştır. Ayrıca bu fabrika; kurulduğu yıllarda Avrupa'nın en büyük kereste fabrikalarından biri olmuştur.

Ayancık ekonomisinin can damarlarından biri olan keten üretimi; 90’lı yıllarda önem kazanmış ve yörede keten işleme fabrikalarının kurulmasını sağlamıştır. Yöreye özgü el sanatlarının gelişmesinde büyük paya sahip olan ketenden; ‘‘Ayancık Bürümcüğü’’ adı verilen giysiler üretiliyor,  halı ve kilim dokumacılığında, sepet ve küfe örücülüğünde yararlanılıyor.

Festivalde neler yapılır

Yaz mevsiminin kısa yaşandığı Ayancık’ta, yazın en çok ilgi gören etkinliği olan Kültür ve Keten Festivali; konser, yarışma, sergi, panel ve açık oturum gibi hem eğlenceli hem de eğitici aktivitelerden oluşuyor.

Festival açılışı; yürüyüş ve deniz şenlikleri ile gerçekleşiyor, ardından misafirlere yöreye özgü yemekler ikram ediliyor. Sabah saatlerinde başlayan, yağlı direk başta olmak üzere çeşitli dallarda düzenlenen yarışmalar, gün boyu ziyaretçilerin ilgisini çeken sergiler, tanınmış sanatçıların ve bilim adamlarının katılımıyla gerçekleşen güncel konulu panel, söyleşi ve açık oturumlar; akşam saatlerinde yerlerini müzikli eğlence programlarına ve konserlere bırakıyor.

Müzik ziyafeti, havai fişek gösterileriyle başlıyor, kısıtlı imkanlar ile davet edilen sanatçıların verdikleri açık hava konserleri; festivalin en çok ilgi gören organizasyonları oluyor.

12.500 nüfuslu Ayancık ilçesi, bu festival zamanında gerek yakın illerden gerek yurt dışından gelen katılımcıların yoğun ilgisiyle 40.000’lere ulaşabiliyor. İlçe ekonomisinin canlandığı bu döneme; oteller, lokantalar ve çay bahçeleri büyük bir titizlikle hazırlanıyor.

Ayancık Kültür ve Keten Festivali’nin, ilçenin yurt içi ve yurt dışı tanıtımında rolü büyük. Etkinliklere çeşitli medya ve basın görevlilerinin ilgi göstermesiyle de festivale destek sağlanıyor. Ayancık ve çevresine gelmek isteyen yerli ve yabancı turistler, bu tarihleri özellikle festival günlerine denk getirmeye çalışıyorlar.

Yemek

Bayramların vazgeçilmez börek çeşidi olan nokul, hıdrellezin geleneksel yemeği keşkek, yufkadan kalın açılan hamurla yapılan katlama, bir mantı çeşidi olan kulak, kuyu kebabı, hamsi dolma, saç böreği ve kıymalı pide; Ayancık’ın popüler damak lezzetlerinden.

Kocakarı gerdanı, pekmezli baklava, pekmezli un helvası, fırıncık armudu tatlısı ve sıkmık da yöresel tatlıları oluşturuyor.

Gezilecek yerler

Ayancık yakınında bulunup görülecek doğal güzellikler;  Ayancık'ın en güzel mesire yerlerinden biri olan Çangal Dağı, orman içerisindeki Akgöl, Karlık Yaylası ve düdeni, İnaltı Mağarası ve Bakırlı-Aksu şelalerinden oluşuyor.

Osmanlı mimarisinin son dönemlerinden esinlenilerek yapılan Kurtuluş İlköğretim Okulu, Ayancık'ın en eski okulu olma özelliğini taşıyor. 1885 yılında inşa edilen Ayancık Kilisesi ise yıllarca cezaevi olarak kullanılmış. 1900’de yaptırılan Tarihi Askerlik Şubesi, Sultan Abdülhamit'in yardımları ile yapılan Ayancık Yalı Cami, Pontus Krallarına ait İstifan kaya mezarları ve İstifan Limanı mutlaka görülmesi gereken yerlerden.

Ulaşım

Sinop’a gitmek için en çok tercih edilen ulaşım havayolu. Sinop Havaalanı’na seferler düzenleyen yerli havayolu şirketlerini tercih ederek şehre ulaşabilirsiniz. Birçok otobüs firmasının da Sinop’a düzenli seferleri mevcut. Sinop-Ayancık arası çalışan otobüsler, 55 km olan bu mesafede faaliyetteler. Karadeniz’de 22 km’lik kıyısı bulunan Ayancık’a çevre ilçelerden deniz motorları ile ulaşmak da mümkün.