Köln Karnavalı

Her yıl, 11. ayın 11. gününde, saat 11.11’de, Köln’de, Almanya’nın en büyük şenliklerinden biri başlar: Köln Karnavalı, bir diğer adıyla ‘beşinci mevsim’.

11 Kasım sabahı; şehir kültürünün bir parçası olarak, Köln sokakları birbirinden farklı karnaval kostümleri giymiş ve beşinci mevsim’in başlangıcını kutlayan insanlarla dolar. Köln, yılın bu döneminde, karnaval coşkusunu yaşamak için yurt içinden ve yurt dışından gelen turistlerin akınına uğrar. Günlerce süren karnavala, Noel döneminde ara verilir ve şubat ayında karnaval kutlamaları; kaldığı yerden daha çoşkulu bir şekilde devam eder.

Karnavalın tarihi

Karnaval, düzenlenmeye başlandığından beri Köln’de kutlanır. 1814 yılında Fransız askerleri Köln’ü terk ettikten sonra organizasyonu Prusyalılar devralır ve karnavalı organize etmeye başlarlar. Böylece 1823 yılında ‘Festival Komitesi’ oluşturulur. Yıllar geçtikçe sokak karnavalı, kapalı festivaller, geçit törenleri ve Rosenmontag gibi gelenekleriyle Köln Karnavalı ortaya çıkar.

Festival komitesi; 100’ün üzerinde karnaval derneğinin ortak standartlarını temsil eden ve beşinci mevsim geleneğini sürdüren bir şemsiye örgüttür. 10 Şubat 1923’te ilk Rosenmontag, yani Gül Pazartesi kutlanır. Rosenmontag, sadece Köln değil, Almanya’da kutlanan tüm karnavalların en üst noktası sayılır ve Hristiyan kökleri göz önüne alınarak, kilise takvimine göre belirlenir.

Karnaval eğlenceleri

Karnavalın ilk günü, geleneksel karnaval şarkıları söylenerek ve Köln’e özgü bir bira olan Kölsch tüketilerek geçer. Beşinci mevsim’in resmî açılışının kutlandığı bu günde; birbirinden farklı kılığa bürünmüş katılımcılar,  bazı şarkılarda kol kola girip çember oluşturur ve şarkıyı bir ağızdan söylerler. Karnavalın klasik şarkılarından birinin adı da; “18 numaralı tramvay bugün İstanbul’a gider”dir. Şarkı, tramvayda otururken İstanbul’a gitme hayalleri kuran bir Kölnlünün hikâyesini anlatır ve aynı zamanda Köln Karnavalı’nın çok kültürlü yanının bir göstergesidir.

Kutlamalar perhiz başlangıcından önceki Perşembe günü Wieberfastnacht, Kadınlar Karnavalı ile başlar. Kadınlar, şatafatlı elbiselerini giyip Altermarkt’ta toplanırlar. Eğlenceli bir atmosferde geçen karnavalda kadınlar, erkeklerin boynuna taktıkları kravat benzeri şeyleri kesme ve onları öpme hakkına sahiptirler.

Sonraki pazartesi ise, karnavalın en şaşaalı günü olan Gül Pazartesi’dir. O gün Köln’de tüm iş yerleri kapalıdır. Karnaval geçitleri düzenlenir. 4-5 saat süren 6,5 km’lik büyük bir yürüyüş yapılır. 1,5 milyondan fazla kişinin izlemeye geldiği yürüyüşe 350 atlı, 117 bando ve 10 bin kişi katılır. Resmigeçit yapanlar, halka şeker, çikolata, ciklet, çiçek, oyuncak ve başka hediyeler dağıtırlar.

Aschermittwoch yani Kül Çarşamba, karnavalın son günüdür. Bu günden itibaren dindar Katolikler perhiz dönemine girer ve Paskalya’ya kadar 40 gün boyunca yağlı gıdalar ve et ürünleri tüketmezler.

Ortaçağ’da karnaval eğlenceleri lanetlendiği için, karnavalın son günü gece yarısında; katılımcılar, meyhane kapılarının üstüne ya da meydanlara asılan kuklaları yakarak ve tüm suçları kuklaların üzerine atarak günahlarından arındıklarına inanırlar.  

Açık ve kapalı alanlardaki yürüyüşler, maskeli balolar ve çeşitli kutlamalarla geçen karnavalın sloganı ise ‘Kölle Alaaf!’, yani ‘Köln hayatta!’dır.

Karnaval kostümleri

Karnavalın olmazsa olmazlarından biri de yaratıcılıklarıyla dikkat çeken karnaval kostümleri ve makyajdır. Prens, çiftçi ve bakire; karnavalın üç ana figürüdür. Bu üç ana figürü festivalde temsil edebilmek için katılımcılar organizasyona belirli bir ödeme yaparlar. Bunların yanında kral, kraliçe ve Napolyon gibi tarihî kişilik figürlerine de sıkça rastlamak mümkündür.

Ayrıca, karnaval eğlencelerinin Ortaçağ’da lanetlenmiş olmasını ve Katolik kilisesinin tavrını; katılımcılar şeytan, korsan, palyaço ve hayvan kostümleriyle alaya alırlar. Hayvan figürleri de farklı anlamlara sahiptir: Ayı ve domuz iştah, horoz ve keçi şehvet, eşek tembellik, ejderha kıskançlık anlamına gelir.

Karnaval kostümlerini, karnaval başlamadan günler öncesinde şehirdeki pek çok mağazadan ya da sokaklarda bulabileceğiniz kostümcü dükkânlarından satın alabilirsiniz.

Karnaval Müzesi

2005 yılında açılan Karnaval Müzesi, Almanca konuşulan dünyada türünün en büyük ve modern müzesidir. Başlangıcından günümüze kadar karnaval tarihini sunan müzede ayrıca, Klasik Antikite’den başlayarak farklı konularda sergiler de bulunur. 1823 Köln Festival Komitesi arşivlerine kadar giden müzede karnaval kültürünün farklı formları görülebilir.

Müze, açılışından bir yıl sonra ‘Fikir ve Yenilik Yeri’ ödülü almıştır.

Adres: Maarweg 134-136 D-50825 Köln
Tel: +49 (0)221 574 00-76
Faks: +49 (0)221 574 00-75
E-posta: info@kk-museum.de
Web: www.koelnerkarnevalsmuseum.de, www.kk-museum.de

Nasıl gidilir?

Köln’e gitmek için Türk Hava Yolları ve çeşitli Türk ve Alman havayolu şirketlerinin direkt uçuş seferleri ya da Ulusoy otobüs firmasının üç gün süren seferleri kullanılabilir.