|
Deniz ürünlerinin kralı: Istakoz
Zengin sofraların ve lüks restoranların gözdesi olan ıstakoz, ölmeden önce hayatta en az bir kez tadılması gereken bir lezzettir. Istakozun zengin sofralarında baş tacı olmasının nedeni, öncelikle çok lezzetli oluşudur.
Vitamin ve protein deposu olan ıstakoz eti, sağlık açısından çok faydalı bir besindir. Kalp sağlığınız ve sinir sistemizin ihtiyacı olan omega-3 içermektedir. Ayrıca; amino asit, potasyum, magnezyum, kalsiyum, selenyum, demir, fosfor, çinko, A, B12, B6, B3, B2 içerir. Hem damak zevkinize hem de sağlığınıza iyi gelecek ıstakozu mutlaka denemelisiniz.
Geçmişi
Istakoz, yoksul yemeği olmaktan zengin ziyafetlerinin gözdesi olmaya yükselen bir yiyecektir. Kuzey Amerika’ya ilk Avrupalılar yerleşmeye başladığı zamanlarda, Kanada, Maine ve Maritimes’da bolca bulunan ve avlanması kolay olan ıstakoz; kıyıda yaşayan fakir kesimin yiyeceği olarak görülmekte, hatta balık yemi olarak kullanılmaktaydı. Istakoz yemek bir fakirlik göstergesi olduğundan, ıstakoz kabuklarını çöpe çıkarılmaz, kimsenin ıstakoz kabuklarını görmemesi için kabuklar toprağa gömülürdü.
1840’larda kıyı kesimlerde bolca yenilen ıstakoz, iç kesimlere gönderilmeye başlanır. Kısa sürede ıstakozun lezzeti dilden dile yayılmış ve başta Şikago olmak üzere bütün büyük şehirlerde ıstakoz yenilebilecek yerler açılmıştır.
Avrupa’da; vahşi ıstakozları, asil mavi ıstakoz (Audresselles) bulunmaktadır. Bu ıstakozlar, Amerika ıstakozlarından daha çok rağbet görmüştür. 16. ve 17. yy Alman tablolarında Fransa ve Hollanda’daki aristokrat ailelerin ıstakozla verdiği şölenler tasvir edilmiştir. Kuzey Amerika’da 19. yy ortalarına kadar ıstakoz pek revaçta olan bir yemek olmamıştır fakat Avrupa’da yüzyıllar boyunca asil kesimin yiyeceği olmuştur.
Nasıl yenir?
Öncelikle ıstakoz sipariş ederken, ıstakozun canlı mı yoksa dondurulmuş mu olduğunu sormalısınız. Dondurulmuş ıstakozların eti daha sert olur. Istakozunuzu haşlama, fırında ya da ızgara olarak alabilirsiniz. Istakoz kullanılarak yapılan pek çok yemek bulunur. Istakoz aroması, çok sevilen bir tat olduğu için ıstakoz çorbasından ıstakoz kurabiyelerine kadar birçok yemekte ıstakoz kullanılır.
Istakozunuzu nasıl alacağınıza karar verdikten sonra, sıra ıstakozu nasıl yiyeceğinize geliyor. Bazı ıstakozlar kabuğundan ayrılmış olarak servis edilir. İsterseniz garsondan yardım rica edebilirsiniz. Istakoz siparişi veren müşterilere önlük, keskin bir makas ve tokmak verilir. Istakoz tersine çevrilir, kuyruktan gövdeye kadar kesilir. Istakozun gövdesi koparılarak ayrılır, gövde kısmı yenmez. Kuyruk içindeki bembeyaz löp et kenara ayrılır. Kıskaçlar tokmakla kırılır ve etler çıkartılır. Istakozun yanında getirilen tereyağı ve sos istenilen ölçülerde sürülür ve afiyetle yenir.
Istakoz hakkında ilginç bilgiler
- Istakoz hakkında bilinen yanlışların başında ıstakozların çığlık attığı söylencesi vardır. Oysa ıstakozlar çığlık atamaz, çünkü bir çok deniz canlısı gibi ses telleri yoktur. Pişirilirken çıkarttığı sesler, ıstakozun kabuğundan ayrılırken çıkardığı ıslığa benzeyen seslerdir. Istakozlar büyüdükçe kabuklarına sığamadıkları için sıkça kabuk değiştirirler. Bu onlara acı verecek çığlık attıracak bir durum değildir.
- Istakoz öldükten sonra bir sıvı salgılar ve eti yenemeyecek hâle gelir, hatta zehirleyebilir. Bu sebeple canlı olarak pişirilmesi şarttır. Ama canlı bir ıstakoz pişirildikten sonra, ıstakozun zehirli olan hiçbir kısmı yoktur.
- Istakoz renkleri türlere göre farklılık gösterse de mavi tonlarında, yeşil, kahverengi, siyah ve beyaz renkte olabilir. Ama ıstakoz ne renk olursa olsun pişirildiğinde parlak kırmızı renge döner. Doğal yaşam alanında ıstakoz kırmızı değildir. Yalnızca karın kısmında ve kıskaçlarında kırmızı benekler olabilir ancak, tümüyle kırmızı olan canlı bir ıstakoz yoktur.
Nerede yenir?
Kuzey Amerika’nın kuzeydoğusunda bulunan Maine eyaleti ıstakozun ana vatanıdır. Burada ıstakoz şenlikleri, ıstakoz yarışları gibi eğlenceler gerçekleştirilir. Maine’dan dünyanın birçok yerine ıstakoz ihraç edilir. Maine’da hem en taze hem de en uygun fiyatlı ıstakozları bulabilirsiniz.
Arrows Restaurant
3 yıldızlı restoranda, eski dünya yemekleri ve en çağdaş yemekler birlikte sunulmaktadır. Restoranın her yerinde zarafet hâkimdir. Restoran bahçesinde rengârenk çiçekler ve orkidelerin yanında sebze bahçesi ve meyve ağaçları bulunur.
Restoranda kullanılan sebze ve meyvelerin % 90’ı bu bahçeden sağlanır.
Adres: 41 Berwick Rd, Cape Naddick, Maine
Tel: (207) 361 11 00
Cape Pier Chowder House Restaurant
Okyanus manzaralı restoran, deniz ürünlerinin farklı menülerini bir arada sunar. Restoranın dışında güverte şeklinde dekore edilmiş özel bir bölüm bulunur. Okyanus üzerinde yemeğinizi yerken, Keçi Adası üzerindeki deniz fenerinin gemilere göz kırpışını görebilirsiniz.
Adres: 79 Pier Rd, Cape, Maine
Tel: (207) 967 01 23
Gurnet Lunch & Lobster
Nesillerdir balıkçılık yapan bir ailenin işlettiği restoranda en taze deniz ürünlerini bulabilirsiniz. Istakozu tam kıvamında pişirmeleriyle ünlüdürler.
Adres: 602 Gurnet Rd, Brunswick, Maine
Tel: (207) 729 72 00
Maine’a nasıl gidilir?
Türkiye’den Maine eyaletine Şikago ve Boston üzerinden aktarmalı uçuşlar gerçekleştirilmektedir.
|