Tadı damakta, adı akılda kalan Lazanya

Bazı tatlar vardır; alışagelmiş olduğunuz yemek tarzı, damak zevkiniz nasıl olursa olsun yediğinizde inanılmaz zevk alırsınız. İtalyan mutfağının en prestijli yemeği makarnanın türevi olan lazanya da; tüm dünyaya yayılmış, dünyaca sevilmiştir. Kıtır hamuru üzerinde erimiş peynir, beşamel sosu, yumuşak ve sıcak biftek parçaları, kavrulmuş sebzeler ve dumanı üzerinde tüten domates sosu... Lazanyanın baştan çıkarıcı görüntüsü dışında kokusu da sizi cezbedecektir.

Nereden gelmiş?

İtalyan yemeği olan lazanya; Yunanca’da pişirme kabı anlamına gelen “lasanon” kelimesinden türemiştir. Romalılar kelimeyi Latince “lasanum” olarak almışlar ve yemek tavası anlamında kullanmışlar. Daha sonra bu tavanın adı; içerisinde pişirilen yemeğin adı olarak kullanılmaya başlamış.

Lazanya tarifinin ilk yer aldığı yayın ise İngiltere’de yazılmış olan dünyanın ilk yemek kitabında bulunmuştur ve İngiltere Adaları’na özgü bir yemek olduğu iddia edilmiştir. Ancak bu şüphelidir çünkü çok daha önceki yıllarda Romalıların “lasanum” kelimesini kullandıkları bilinmektedir.

İtalyan ve Amerikan lazanyasının farkı

İtalya’da lazanya yaprakları dümdüz yerleştirilirken, Amerika’da yapılan lazanya yaprakları sosun daha üstte kalmasını sağlamak için dağınık ve kenarları yukarı doğru kıvrık olarak konulur. En iyi erişte; pişmesi daha uzun süren durum buğdayından yapılmaktadır. İtalyan aşçılar genellikle lazanya katmanlarını önceden pişirip daha sonra iç malzemelerini ekleyip tekrar pişirirler. Amerikan aşçılar ise lazanyayı önceden pişirmeden direkt olarak fırına verir ve lazanyanın iç malzemeleriyle birlikte lazanya katmanlarını da aynı anda pişirmeyi tercih ederler.

Lazanya Çeşitleri

Lazanya, farklı katmanlarda ve şekillerde yapılabileceği gibi çok çeşitli iç malzemeleri kullanılabilmektedir. Lazanya etli, sebzeli ve deniz ürünlü olmak üzere üç çeşittir. Lazanya ile dünyanın her yanında farklı tarifler ve lezzetlerle karşılaşabilirsiniz. Lazanyada kullanılan soslar, peynirler ve iç malzemeleri zevke göre değişebilir olduğundan birçok aşçı kendi özel lazanya spesyallerini yaratmıştır.
Shutterstock Image ID: 43983604 Somon balıklı lazanya

Genellikle ricotta ve mozzeralla gibi İtalyan peynirleri lazanyanın vazgeçilmez malzemelerindendir. Yemeklerde kullanılmak üzere hazırlanan mozeralla ve ricotto peynirinde daha az yağ ve tuz bulunur. Lasagne alla Bolognese lazanyanın klasik türüdür. Lasagne alla Bolognese yapımında sadece parmesan peyniri kullanılır. Lazanya soslarında domates türevi sosları kullanılabileceği gibi beşamel sos da kullanılmaktadır.

Lazanya genellikle etli olarak yapıldığı gibi, deniz ürünleri ve vejeteryanlar için sebzeli çeşitleri de yapılmaktadır. Ispanaklı, enginarlı, tarhun otlu gibi farklı renklerde hamur yaprakları kullanılarak yapılan çeşitleri de bulunmaktadır.  

Neden çok seviliyor?

Lazanyanın sosunda, peynirinde, hamurunda ve katmanlar arasındaki malzemelerde bulunan lezzet sayesinde, lazanya en sevilen yemekler arasına dâhil olmuştur. Lazanyanın dünyada tanınmasında önemli rol oynayan bir karakter vardır ki kimse onun etkisini inkâr edemez. Bu karakter Garfield’dan başkası değildir. “Sev beni, okşa beni, besle beni” sloganıyla küçük büyük çok sayıda izleyiciye sahip olan Garfield’ın lazanyaya olan düşkünlüğü birçok kişinin lazanyaya karşı merakını cezp etmiştir.

Garfield bir kedi olduğundan lazanyanın bir balık türü olduğunu düşünenler olmuştur. Ama daha sonra balıklısı olabileceği gibi balıktan ibaret olmadığı anlaşılmış ve Türkiye’de de hemen hemen her yerde bulunabilen bir yiyecek hâline gelmiştir. İstanbul’da lazanyayı yiyebileceğiniz en güzel yerlerden biri; lazanyanın sarımsaklı leziz ekmeklerle birlikte sunulduğu Barcelona Cafe&Patissierre’dir.    

Barcelona Cafe&Patissierre       
Adres: İstiklal Cad. No:126/A Galatasaray Beyoğlu, İstanbul
Tel: (262) 292 43 21
Web: www.barcelonacafe.net

İtalya’da Lazanya

Lazanya İtalya’da günlük sıradan bir yemekten çok özel günleri kutlamak amacıyla yapılan özel bir yemektir. Örneğin bir bebek doğduğu zaman, yeni yılda, paskalyada ziyafet sofralarını süsleyen geleneksel bir yemektir. Ülkemizde nasıl düğünlerde, bayramlarda baklavalar açılıyorsa İtalya’da da buna benzer özel günlerde büyükanneler (Nonna) lazanya yaparlar.

Her ne kadar Pisa kulesi ve Amerika’daki imajıyla pizza; İtalya’nın sembolü hâline gelmiş olsa da her köşe başında pizzacılar yoktur. İtalya’da lazanya servisi yapan restoran ve lokantalar çok daha yaygın ve popülerdir.

Cucina Antich i Sapori
Adres: Via Chiunzi, 7284010 Tramonti, İtaly
E-posta: info@cuciantichisapori.it