|
| |
| |
 Ne Yenir? |
|
 |
Yeme içme bakımından Edinburgh, oldukça zengin alternatiflere sahip olan bir şehirdir. Et yemeklerinden sebzeye, deniz mahsullerinden av ürünlerine, yulaf ezmesinden patatese kadar her şey; İskoç kültüründe enfes tatlara dönüştürülmüştür. İçki denildiğinde akla ilk gelen şeyin viski olduğu şehirde bira ve şaraplar da bir o kadar iddialıdır.
İskoç kahvaltısı
Edinburgh’da kahvaltılar sabah 08.00 ile 10.00 saatleri arasında verilir. Oda kahvaltı konaklama yapacağınız bir otelin kahvaltısı bile bir İskoç kahvaltısının nasıl olduğunu görmeniz için yeterli olacaktır. İskoçlar için oldukça önemli bir öğün olan kahvaltı, çeşitli tatlar ile bezenmiştir. Sosisten domuz pastırmasına, yumurtadan domatese, meyveden marmelata, reçelden kızarmış ekmeğe, mantardan patates kekine, baldan yabani meyvelere kadar pek çok lezzet, İskoç kahvaltısının olmazsa olmazları arasında yerlerini almışlardır.
Daha önceleri fakir halkın üç öğün beslendiği yulaf lapası da İskoç kahvaltılarının alternatif bir lezzetidir. Süt veya krema ile soğuk olarak yiyebileceğiniz yulaf ezmelerini, doyurucu özelliklerinden dolayı gezmekten duraklamaya fazla vakit bulamayacağınız zamanlarda tercih edebilirsiniz.
Geleneksel Türk damağına uygun olmayabilecek bir başka İskoç kahvaltı türü ise tütsülenmiş İskoç ringa balığı, som balığı, alabalık, mezgit ve morina balığıdır. İskoçya’da bu balıklar daha önceden doğal ortamlarda bulunurken bugün yetiştiricilikle üretilmeye başlanmıştır. Damak zevkine aşırı düşkün olanlar ikisi arasındaki farkı ayırt edebilirler ancak her ne olursa olsun bu balıkların lezzetleri fazlasıyla akılda kalıcı türdendir.
İskoç çorbaları
İskoçya çorba türleri açısından da farklı lezzetleriyle övünmektedir. Pırasa, tavuk parçaları ve patates ile yapılan cock-a-leekie; yine pırasa, tavuk ve mantar ile yapılan potato-leek-mushroom; kremalı yengeç çorbası partan bree; genellikle kuzu etinden (dana da olabilir) yapılan ve arpa ile koyulaştırılan bir (bezelye, havuç, patates, soğan) sebze çorbası olan scotch broth; ismini Cullen adlı küçük bir kasabadan alan ve tütsülenmiş morina balığının veya tütsülenmiş herhangi bir beyaz etin patates ve soğan ile pişirilmesi sonucunda ortaya çıkan cullen skink; limon suyu, Hindistan cevizi ve badem ile yapılan kremalı tavuk çorbası lorraine; havuç, soğan, tereyağı, arpa, domuz eti (kırmızı et), maydanoz ve şalgamla yapılan yeşil mercimek çorbası lentil bro; domuz pastırması, havuç, soğan, tereyağı, süt, tavuk veya sebze ile yapılan bonfire warmer; süt, krema, tereyağı ve maydanoz ile yapılan kuru fasulye çorbası harikot bean; İskoç çorbalarından sadece birkaçıdır.
Ana yemekler
Et yemekleri ve av eti
Aberdeen Angus adlı sığır eti dünya çapında üne sahiptir. Bu sığır etinin bifteğinin tadına bakmalısınız. Kuzu ve koyun eti ise İskoçya’da giderek yaygınlaşmaya başlamış bir lezzettir. Dana etine rastlamak pek mümkün değildir. Etler genellikle çeşitli soslar ile servis edilir. En yaygın soslardan biri, soğan ve sarımsak kavrularak sote edilen bifteklere pişme zamanı yaklaştığı anda viski eklenmesiyle elde edilir. Izgara, fırında et ve yahni tipli güveçler de İskoçya’nın standart et yemekleri arasındadır.
İskoçya’da 12 Ağustos’ta av sezonu başlar ve böylece av etlerini bulmak kolaylaşır. Keklik, geyik, sülün, beç tavuğu, bıldırcın, yaban tavşanı gibi av hayvanları Edinburgh gezinizde size lezzetli alternatifler sunacaktır.
Et yemekleri ve av etleri ile yapılan börekler de lezzetli seçenekleriniz arasında olacaktır.
Haggis
İskoçya’nın en ünlü yemeklerinden biri olan haggis; kuzunun karaciğer, kalp, akciğer gibi iç organları kullanılarak yapılmaktadır. Hayvanın bu kısımları üç saat boyunca kaynatılır ve yağından ayrılırak kıyma hâline getirilir. Soğan, yulaf ezmesi, iç yağı, çeşitli sebze ve baharatlar ve ardından salça eklenerek hazırlanan karışım kuzunun işkembesine doldurulur ve bu kese bir iki saat kısık ateşte pişirilir. Geleneksel olarak patates ve şalgam püresi ile birlikte servis edilen haggis, işkembeden ayrılarak sıcak sıcak servis edilir.
Balık ve deniz ürünleri
İskoçya’da en ünlü balık pişirme yöntemi tütsülemedir. Özellikle turba ya da odun kömürü ile pişirilenler iştah açıcıdır. Morina balığı, ringa balığı, som balığı gibi balıklar yaygın lezzetler arasındadır. Burada balık yemek genellikle bir başlangıç tabağı olarak görülebilir. Şarap ve sebzeler ile birlikte pişirilen som balığı ile ekmek ve tereyağı ile servis edilen herhangi bir balık; tatmanız gereken seçenekler arasındadır. Deniz ürünlerinden ise midye, kerevit, ıstakoz gibi tatlar balık sofranızı şenlendirecektir.
Patates ve yulaf ezmesi
İskoçya daha önceleri sınıflar arası farkların oldukça belirgin olduğu bir ülke iken, halk, yemek konusunda ekonomik ve lezzetli alternatifler üretmeye çalışmıştır. Haggis de bunlardan biri olmakla beraber patates ve yulaf da hem kolay yetişiyor olmalarıyla hem de doyurucu olmalarıyla her zaman İskoçların menülerinde çeşitli tariflerle yer almıştır. Patates püresi, kabuğu ile haşlanmış patates, patates kızartması gibi seçeneklerinizin yanında patates, soğan, havuç ve et suyu ile pişirilen bir yemek olan stoviesin de tadına bakabilirsiniz. Sütlü yulaf ezmesi de kahvaltılarda olduğu gibi diğer öğünlerde de zevkle tüketilmektedir.
Peynirler
İskoçya denildiğinde akla ilk gelen peynir çedardır. Caledonian Cheese Company, İskoç çedar peynirlerini dünya çapında üne kavuşturmuştur. Daha küçük peynir üreticileri de farklı ve lezzetli çedar peynirleri üretir.
Daha eski tarihlerde ülkenin soğuk havası nedeniyle katı peynir üretimi daha kolay olmuşken, modern sıcaklık kontrolü teknikleri sayesinde bugün İskoçya’da daha yumuşak ve daha çeşitli peynirler de üretilebilir hâle gelmiştir. Viski içimini kolaylaştırdığı söylenen krem peynir Crowdie, yulaf ezmesi ile birlikte yenen ve tarifi büyük titizlilikle saklanarak nesilden nesile geçen krem peynir Caboc, kabuklu ekmek veya yulaf ezmesi ile tüketildiğinde enfes bir lezzete kavuşan Strathkinness, yumuşak kadifemsi yapısı ve baharatlı kenarları ile doygun bir lezzete sahip olan Bishop Kennedy, İskoçların çedardaki birinci tercihi olarak bilinen Isle of Mull, bir koyun peyniri olan ve tadı yapıldığı mevsime göre değişiklik gösteren mavi peynir Lanark Blue gibi peynirlerin tadına bakabilirsiniz.
Tatlılar
İskoçlar tatlı konusunda oldukça iddialıdır. Sıcak ya da soğuk nasıl olursa olsun İskoç tatlıları, tatlı tutkunlarını her zaman bir gülümseme ile sonlanacak bir lezzet ile buluşturacaktır.
İskoçya’da tatlı çeşitleri tam olarak alternatif tatlılar arayanlar içindir, o kadar çeşitlidir ki hangisini yiyeceğinize şaşırırsınız:
Genellikle çayla beraber tüketilen abernethy bisküvileri, çikolata veya orman meyveleri ile yapılan ve görünümüyle ağızları sulandıran kremalı tatlı Cranachan, kuru meyveler ve fındık ile yapılan bir turta olan Ecclefechan, sıcak marmelat sosu ile servis edilen kuru meyve, portakal parçaları, viski ve badem ezmesi katılarak yapılan Dundee Cake, ılık orman meyveleri soslu yulaf ezmesi kaplı dondurma, orman meyveli ve limon kreması kaplamalı limon şurubu keki gibi lezzetlerden hangisini yemek istediğinize siz karar verin.
Ne içilir?
Akşam çayı
İskoçya’da 13.00 – 15.00 saatleri arasında çay içmek bir gelenek hâline gelmiştir. Edinburgh’nın pek çok sokağında çay salonu adı verilen mekânlara rastlayabilirsiniz. Bu çay salonlarında çeşitli kekler, krepler ya da bisküviler eşliğinde çay içmek apayrı bir keyiftir. En iyisini istiyorsanız beş yıldızlı Balmoral Hotel’in çay salonuna gitmenizi tavsiye ediyoruz.
The Balmoral
Adres: 1 Princes Street Edinburgh EH2 2EQ
Tel: +44 131 556 2414
Faks: +44 131 557 3747
Web: www.thebalmoralhotel.com
Viski
Bir Scotch getireyim size İskoçya’dan denildiğinde Scotch’tan kasıt nedir, hepimiz biliriz. Galcede "hayat suyu" anlamına gelen uisge beatha kelime öbeğinden ismini alan Viski – İrlandalılar her ne kadar buna karşı çıksa da – artık İskoçya ile özdeşleşmiştir. Viskiler özünde ikiye ayrılır: malt ve grain. Malt, sadece arpanın damıtılmasıyla elde edilen viskidir. Grain ise arpa ve tahılın damıtılmasıyla elde edilir.
Malt viskiler; Lowland, Higland ve Speyside bölgelerinden gelmektedir. Lowland malt viskileri yumuşak bir tada sahiptir ve viskinin yenisi olanlar için tavsiye edilir. Speyside viskisi, kremamsı bir tada sahiptir ve Highland viskileri ise, ağızda ağır bir tat bırakır. Bunlara ek olarak adalardan gelen malt viskileri de deneyebilirsiniz. Grain (tahıl) viskileri ise genellikle tahıl ile damıtılmış viskiler ile arpa ile damıtılmış viskilerin en güzel tadı bulmak üzere harmanlanması ile elde edilir. Bu karışımı yapanların titiz tat alma ve koku duyuları olması gerekir ve bu formüller genellikle aile mirası olarak babadan oğula geçer.
Şehre yakın olan Glenkinchie’de malt viskileri deneyebilirsiniz, ayrıca Scotch Whisky Experience’da bulunan mağazada İskoçya’nın çeşitli bölgelerinden gelen ve burada haklarında detaylı bilgiler edinebileceğiniz 100’den fazla viski bulunmaktadır. Burada ayrıca denediğiniz viskileri küçük şişeler ile şişeletip yanınıza da alabilirsiniz.
Bira
İskoçya’da bira önemli bir yere sahiptir ve Edinburgh’da bir bira fabrikası bulunmaktadır. Fabrikanın çok çeşitli biraları bulunmaktadır. 80/-, Deuchars IPA, Burns Ale, Golden Promise gibi markalar en iyileri arasındadır. Her ay farklı bir çeşitte yapılan 12 mevsim birası da ilgi çekicidir. İskoç dilinde yer edinmiş half and a half kavramı ise yarım bardak bira ve bir iki yudum viskinin birlikte içilme usulünü anlatmaktadır.
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
|
|
Birbirinden güzel fotoğraflar için tıklayınız. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|