Kazablanka şehri; Eski Şehir, Yeni Şehir ve bu iki merkezin etrafına yayılmış çeşitli turistik destinasyonlarıyla birçok görülecek yer barındırmaktadır. Bu adresler; hem egzotik hem de modern mimariden izler taşımakta, Afrika kıtasının en orijinal yerleşimlerinden birini oluşturmaktadır. Gezinize Yeni Şehir’den başlayarak, şehrin tüm noktalarını adım adım gezebilirsiniz.

Yeni Şehir / Ville Nouvelle

Kazablanka’nın ilgi çekici bölümü, tahminlerin aksine, Fransız mimar Henri Prost tarafından inşa edilen Yeni Şehir bölgesidir. Şehir merkezinin kuzeydoğusundaki Old Medina (Eski Şehir)’yı çevreleyen surların dışında kalan bu alan, Fransız egemenliğinin etkisi sonucu Ville Nouvelle olarak adlandırılmıştır. 20. yüzyılın başlarında inşa edilen ve dönemin mimari izlerini taşıyan Ville Nouvelle’in merkezinde, Place des Nations Unies ve Place Mohammed V Meydanları bulunmaktadır.

Place de Nations Unies Meydanı

20. yüzyılın başında küçük, sessiz ve adeta in cinin top oynadığı bu alan, 1920 yılında yapılmış ve günümüzde şehrin en merkezi noktası hâline gelmiştir. Yapıldığında Place de France olarak isimlendirilmiş, ilerleyen yıllarda Place de Nations Unies ismini almıştır. Fas’ın modern yüzünü görmek isterseniz, bu meydan, ziyaret etmeniz gereken ilk durak olmalıdır. Meydanı, 1930’lü yıllardan kalma kemerli apartmanlar çevrelemekte, balkonlara gizlenmiş restoranlar dinlenmek ve Kazablanka’yı izlemek için sizi beklemektedir.

Meydanın kuzeydoğu köşesinde, 1910’da yapılan ve bir restorasyon geçiren Saat Kulesi yer almaktadır. Humphrey Bogart ve Ingrid Bergman’ın başrollerini oynadığı 1942 tarihli Kazablanka filminden hatıralar bulabileceğiniz Hyatt Regency Hotel ve meydanın en gösterişli binalarından biri olan Fas’ın ilk Art Deco tarzı oteli, Mağribî tarzdaki balkonları ve efrizleriyle dikkat çeken Excelsior Hotel (1914 - 16)’i de yine bu meydanda görebilirsiniz. Place de Nations Unies’den limana ise restoran ve çeşitli dükkânlarla dolu Boulevard Houphouët Boigny iner. Limana yürüyerek inmek 15 - 20 dakikanızı alacaktır.

Place Mohammed V Meydanı

Place de Nations Unies’nin güneyinde ise şehrin idari merkezi Place Mohammed V Meydanı yer almaktadır. Burada, Fransız himayesinin mimari özellikleri ile Fas mimarisinin ağırbaşlı çizgileri bir arada bulunmaktadır. Adliye, valilik, postane, bankalar ve çeşitli kültürel organizasyonların binaları; meydanın resmi atmosferini pekiştirmektedir. 56 m uzunluğundaki çan kulesiyle dikkat çeken yönetim binası Préfecture, 3 avlu etrafına kurulmuş, her biri bir tropikal bahçeye sahip olan birkaç binadan oluşmaktadır.

Préfecture kompleksinin hemen arkasında Kuzey Afrika sanatından izler taşıyan, yeşil çinili gölgeliğe sahip girişi ve galeri boyunca ilerleyen kemerleriyle 1922 tarihli Palais de Justice (Adalet Sarayı) bulunur. Meydanın görülmeye değer diğer noktaları ise Fransa konsolosluk binası Consulat de France (1916), zellij çinili cephesiyle ünlü Postane (1920) ve Rue de Paris’in önündeki, tam ortasında 1976’da yapılan bir çeşme bulunan küçük bir yeşil alandır. Place Mohammed V’in önünde ise Kazablanka’nın oksijen depolarından biri, belki de şehrin en yeşil alanı Parc de la Ligue Arabe yer almaktadır.

Parc de la Ligue Arabe

Şehrin en büyük parkı, uzun palmiye ağaçlarıyla dolu Parc de la Ligue Arabe’dır. 1919 yılında mimar A. Laprade tarafından tasarlanan bu büyük bahçe, halkın gezinti yapmak ve dinlenmek için tercih ettiği popüler bir destinasyondur. Palmiye ve inci ağaçları ile kameriyeler ve kemerler; parkın temiz hava almayı ve rahatlamayı garantileyen sakinleridir. Parkı çevreleyen Rue d’Alger, Rue du Parc ve Boulevard Mouley – Youssef ise Art Nouveau ve Art Deco stilinde evlerle bezelidir.

Parc de la Ligue Arabe civarında, dikkate şayan iki kilise bulunmaktadır. İlki, kuzeybatı yönündeki, şu an bir kültür merkezi olarak kullanılan Église du Sacré-Cœur (1930-52)’dur. Diğeri ise güneydoğu yönündeki, Hz. Meryem’in yaşamından karelerin tasvir edildiği vitraylı pencereleriyle ünlü Église Notre-Dame-de-Lourdes (1956)’dur. Parkın güneybatısında ise Fas resminden örneklerin sergilendiği Villa des Arts bulunmaktadır (Salı – Ctesi: 9.00 – 19.00, Adres: 30 Bd Brahim Roudani, Tel: (022) 29 50 87).

Quartier Habous

Şehir merkezinin güneybatısındaki Quartier Habous bölgesi, Yeni Şehir’in merkezi olarak bilinmektedir. 1930’lu yıllarda, artan nüfus için yeni bir yerleşim alanı yaratmak ve bir kısım nüfus için de olsa sağlıklı yaşama koşulları sunmak amacıyla Fransız şehir plancıları, bu bölgeyi dizayn etmişlerdir. Geleneksel Arap mimarisi esas alınarak inşa edilen Quartier Habous, aynı zamanda modern şehircilik ögeleri de içermektedir. Burada; çarşı, dükkânlar, camiler, ticaret merkezi, hamamlar ve konutlar bulunmaktadır. Fransız himayeciliğin eseri olan bu bölge, düzenli sokakları ve şehrin geri kalanına göre daha yeşil yürüyüş yolları ile Kazablanka’nın en modern köşesi olarak dikkat çekiyor.

Quartier Habous’un kuzeydoğusunda bakır ve pirinçten yapılmış ürünler ile Fas halı ve kilimlerinin satıldığı pazarlar ile şehrin en ünlü pastanesi Chez Bennis yer alır. Kuzeybatıda, 1952 tarihli, Arap stilinde inşa edilmiş ve zellij tarzdaki çini işçiliği ile dikkat çeken yönetim binası Mahakma du Pacha; Quartier Habous’un eteklerinde ise lüks saray Royal Palace bulunur. Bu sarayın bahçeleri, kısa bir gezintiyi hak etmektedir.

Boulevard Mohammed V

Place des Nations Unies’nin doğusu, Quartier Habous’un ise kuzeyinde, işlek bir bulvar olan Boulevard Mohammed V yer almaktadır. Meydanın etrafındaki yüksek binalar; kemeraltı bölümleri, kolonları, çinileri ve oymaları ile farklı mimari cepheler sunar. Bu yapıların en ilginç özelliği ise birçok stilden ögeler içeriyor olmalarıdır. Nitekim burada sade Art Deco tarzı ile detayların öne çıkarıldığı dekoratif Fas tarzı iç içe geçmiştir. Bu sentezin en güzel örnekleri Rue El-Amraoui Brahim’in köşesindeki Glaoui (1922), pazarın karşısındaki Bessonneau (1917) ve Boulevard Hassan Seghir’in köşesindeki Asayag (1932) yapılarıdır.

Bulvarın diğer ünlü yeri ise pasajlarıdır. 1920’li yıllarda Paris Champs-Élysées Caddesi’nde yapılanlarla benzerlik gösteren pasajların en dikkat çekenleri ise bulvar ile Rue Allal ben-Abdallah’ı birleştiren Passage du Glaoui ve bu pasajın karşısındaki Art Deco tarzından izler taşıyan Passage Sumica’dır. Rue Mohammed el-Quori’nin üzerinde ise eskiden bir sinema salonu olan, renkli bir tasarıma ve vitray pencelere sahip Rialto binası bulunmaktadır. Boulevard Mohammed V, Kazablanka mimarisini yakından görmek için kaçırılmayacak bir fırsat.

Eski Şehir / Old Medina

20. yüzyılın başlarında Kazablanka sadece etrafı surlarla çevrili Eski Şehir’den oluşmaktaydı. Fransızların şehri himaye altına almalarıyla Yeni Şehir inşa edildi ve şehrin sınırları giderek arttı.

Surlar içindeki bu şehre, 4 ana kapıdan giriş sağlanmaktaydı. Bunlardan ikisi, Bab Marrekech ve Bab el-Jedid, günümüzde hâlen ayaktadır. Surlar boyunca kurulan günlük pazarda takıcılar, berberler, arzuhâlciler ve daha birçok esnaf ticaret yapmaktadır. Old Medina bölgesinde bir de kale bulunmaktadır. Kale, 17. yüzyılda Sidi Mohammed ben Abdallah döneminde yaptırılmıştır. Kalenin arkasında ise Kazablanka’nın ilk koruyucu azizi olan Sidi Allal el-Kairouani’nin türbesi bulunmaktadır. Fransızların 1907 yılında karaya ayak bastığı nokta Boulevard des Almohades üzerindeki Bab el-Marsa ise 18. yüzyıldan kalma bir şehir kapısıdır.

Merkezin etrafındakiler

Musée du Judaïsme Marocain

Roma hâkimiyeti günlerinden 1956’daki bağımsızlık ilanına kadarki dönemde Kazablanka'da birçok Yahudi yaşıyordu. Bu yüzden, şehirde, Yahudi nüfusa ait birçok iz bulmak mümkün. Müzede; kaftan, şal, çeşitli kumaşlar gibi aksesuarlar ile bir de restore edilmiş sinagog bulunuyor. Şu an şehirde politika ve ekonomi alanlarında hâlen söz sahibi olan Yahudi kesimini kültürel açıdan incelemek için Musée du Judaïsme Marocain ziyareti faydalı olabilir. Müze, Quartier Habous’un birkaç kilometre kuzeyinde bulunuyor.

Adres: 81, Rue Chasseur Jules Gros, Oasis, Kazablanka
Tel: 00 212 (0) 22 99 49 40
Web: www.casajewishmuseum.com

Kazablanka Twin Center

Parc de la Ligue Arabe’ın hemen alt tarafında; Boulevard Zerktouni ile Boulevard El-Massira’nın birleştiği noktada ise Kazablanka Twin Center bulunmaktadır. 100 m’lik iki kulesiyle bu yapı, Kazablanka’nın ekonominin merkezi olduğunun bir işaretidir. Ricardo Bofill ile Elie Mouyal’ın inşa ettiği binanın içinde ofisler, alışveriş merkezleri ve bir de konferans salonu bulunmaktadır.

Anfa

Anfa, Kazablanka’nın kuzeybatısındaki bir tepeden şehre doğru bakar. California’nın Beverly Hills’i neyse, Kazablanka’nın Anfa’sı da odur. Etrafı çiçekler ve ağaçlarla çevrili geniş caddeler; teraslı, yüzme havuzlu lüks villalar; Anfa’yı şehrin en elit semti hâline getirir. 1930’lu yıllardan beri, bu semtte görkemli evler inşa edilmekte, mimarinin başarılı örnekleri burada hayat bulmaktadır. Kazablanka şehrinde, bu farklı dünyaya adım atmalı; tamamen farklı bir atmosfer soluyabileceğiniz Anfa semtini görmelisiniz.

II. Hassan Camisi

Kuzeyde, limanın yanında, Kazablanka’nın sembol yapısı II. Hassan Camisi yer almaktadır. Yapı, Fas’ın en büyük, dünyanın ise en büyük 3. camisidir. Cami, şehir topraklarından Atlantik Okyanusu’na doğru uzanan burun üzerinde okyanusu selamlamakta; gökyüzü, deniz ve toprağın buluştuğu noktada içsel bir huzur sunmaktadır.

Kral II. Hassan’ın isteğiyle 1986 – 1993 yılları arasında inşa edilen caminin yapımında 35 bin işçi çalışmıştır. Cami, Fas mimarisinin en güzel ustalığı olarak karşımıza çıkmaktadır. Kompleks, 9 hektarlık bir alana yayılmaktadır ve 210 m ile dünyanın en uzun minaresine sahiptir. Ana dua salonu, 25 bin kişiye aynı anda ibadet imkânı sunmaktadır.

II. Hassan Camisi’nin neredeyse tüm malzemeleri ülkeden karşılanmıştır. Mermerler Agadir’den, sedir odunları Atlas Dağları’ndan ve granit Tafraoute’tan getirilmiştir. Sadece beyaz mermer kolonlar ve cam avizeler İtalya’dan alınmıştır. Tüm bu malzemelerin büyük bir ustalıkla şekillendirilmesiyle, oyma dış kaplamalı, zellij çinili; mermer, oniks ve traverten kaplamalı dış cepheli ve sedir tavanlı bir yapı ortaya çıkmıştır. Ayrıca caminin zeminin bir kısmında, alttaki okyanusun görülebilmesi için cam kullanılmıştır. Burada oturup ibadet edenler, eşsiz bir manzara seyredebilirler (sadece kraliyet mensuplarına açıktır).

Bu eşsiz yapının diğer özellikleri ise açılır kapanır bir çatıya sahip olması ve minaresinden yayılan lazer ışınlarıdır. Özel durumlarda çatısı açılabilmekte, gökyüzünden gelen güneş ışınları camiyi aydınlatmaktadır. Minareden yayılan iki lazer ışını ise Mekke’ye doğru yönelmekte, 30 km’lik bir uzaklığa erişmektedir. Kompleksin alt katında ise şu an kullanımda olmayan bir Türk hamamı bulunmaktadır.

Kazablanka’nın, daha doğrusu Fas’ın en dikkat çekici eserlerinden biri olan II. Hassan Camisi’ni gezilecekler listenizin en üst basamaklarına yerleştirmenizi tavsiye ederiz.

Adres: Liman yanı, Kazablanka
Tel: (022) 48 28 89/86
Ziyaret saatleri: Ctesi – Perşembe: 9.00, 10.00, 11.00, 14.00; Cuma: 9.00, 14.00
Not: Turistik gezilere açıktır, müslüman olma ve ibadet etme koşulu aranmaz.

Corniche d’Aïn Diab

II. Hassan Camisi’nden ve Anfa’dan daha batıya doğru gidildiğinde okyanus kıyısındaki Corniche d’Aïn Diab’a varılır. Otel, restoran, gece kulüpleri ve yüzme havuzlarıyla dolu bu kıyı bölgesinde, doğuda 1916 tarihli El-Hank Feneri’ni, batıda ise Sidi Abderrahman Türbesi’ni görebilirsiniz. Elit sınıfın ihtiyaçları göz önünde bulundurularak burada birçok lüks restoran yapılmıştır. Bunlardan ikisi Le Lido ve La Réserve, dünyaca üne sahiptir.

Kayalara oyulmuş Sidi Abderrahman Türbesi, müslümanlar için oldukça önemlidir. Fiziksel ve psikolojik sorunları olanlar, burayı ziyaret ederek, iyileşmek için çare aramaktadırlar.

Kazablanka’nın diğer yüzü, gelir seviyesi şehrin geneline göre daha yüksek olan Corniche d’Aïn Diab, farklı bir Kazablanka tecrübesi yaşamak isteyenleri çağırıyor.

Liman

Kazablanka limanı, Fransız himayesi döneminde inşa edilmiştir ve 1.8 km²’lik alanı ile dünyanın en büyük yapay limanlarından biri konumundadır. Aynı zamanda tüm ülkenin de ana limanı durumundadır. Liman, okyanustan gelen dalga darbelerine karşı güçlü setlerle korunmaktadır. Oldukça modern ticaret, balıkçılık ve dinlenme tesisleri barındıran limanda yapacaklarınızın başında buradaki balık restoranlarına uğramak gelmelidir. Çünkü Kazablanka limanında lezzetli balık yemekleri sunan çok sayıda restoran bulunmaktadır. Limana, Old Medina’dan doğu yönünde birkaç dakikalık bir yürüyüşle ulaşabilirsiniz.

Hamamlar

Türk hamamları, Kazablanka’da da en popüler turistik destinasyonlardan biri olarak dikkat çekmektedir. Eğer hamam keyfine de vakit ayırmak istiyorsanız Hammam Ziani’ye uğramalısınız.

Adres: Abdou Rakrak Cad., Benjdia, Kazablanka, Fas
Tel: 022 31-96-95/54-05-19
Web: www.hammamziani.ma

Sheraton ve Golden Tulip gibi beş yıldızlı otellerin birçoğunun da hamam bölümü vardır. Ayrıca Old Medina’da da bir hamam bulunmaktadır:

Adres: Pl Ahmed El Bidaoui, Kazablanka, Fas

Şehir merkezinin biraz uzağında olsa da Kazablanka’nın en dinlendirici köşelerinden biri olan Kasbah Boulaouane’u da görmek isteyebilirsiniz:

Kasbah Boulaouane

Kasbah’ın karşılığı Fas mimarisinde kendini “kale” olarak göstermektedir. Wadi Oum er-Rbia Nehri’ne bakan bu kale, bir savunma üssü olarak inşa edilmiştir. Kaynaklar, kalenin 1710 yılında Moulay Ismail tarafından, şehrin barış ve birliğinin korunmasını sağlamak için yapıldığına işaret etmektedir. Kalenin 10 m yüksekliğindeki kulesi, en güzel Kazablanka manzaralarından birini sunmakta, sukunet arayanlara çare olmaktadır. Şehrin gürültüsünden kaçan halkın gözde mekânlarından biri olan kale, mimari özellikleriyle de dikkat çekmektedir. Kale duvarlarındaki dekoratif işleme ve mozaikler, burayı görülesi bir destinasyon hâline getirir. Ayrıca halkın kutsal saydığı azizlerden Sidi Mancar’ın türbesi de buradadır.