Geçmişten bu yana hâlen Bulgaristan’ın birçok şehrinde Türk soyundan gelmiş olan yüz binlerce insan yaşamaktadır. Bu durum; Türk ve Bulgar mutfaklarının birbirlerinden bir hayli etkilenmesine yol açmıştır.

Bulgar mutfağındaki birçok yerel yemek adları da aynı olmak üzere birebir Türk mutfağında yemeklerle benzeşmektedir.  Ancak hiç şüphesiz ki Sofya’da farklı yerel lezzetlerle de karşılaşılabilir.

Bulgar mutfağı genellikle haşlanarak ya da fırınlanarak pişirilen güveç tarzı yemeklerden oluşmaktadır. Ev yemekleriyle ünlü bu mutfakta, fast food tarzı kızartılmış yiyeceklere oldukça az rastlanılmaktadır.

Sulu tencere yemeklerinin ve güveçlerin yanı sıra; şişe geçirilmiş domuz, tavuk, koyun ve dana etinden yapılan ızgara ve kebap çeşitleri de lezzetleriyle adından söz ettirmektedir. Yoğurdun anavatanı olarak bilinen Bulgaristan mutfağı; ayrıca sıcak ve soğuk çorba çeşitleri, turşuları, reçelleri ve hamur işleriyle de ünlüdür.

Temel yemekler…

Şehirde yenilebilecek en lezzetli salatalardan biri; Türk mutfağında çoban salatası olarak bilinen salatanın üzerine özel Bulgar peyniri serpilerek servis edilen shopska salatası’dır.

Sofya’da mutlaka denemeniz gereken çorba çeşitleri arasında; Türk mutfağında cacık olarak bilinen tarator ve yine Türk mutfağında işkembe çorbası olarak yer alan shkembe yer almaktadır. Supa topcheta adı verilen yiyecek ise, üzerinde köfte parçaları bulunan bir diğer lezzetli çorba çeşididir.

Ülkemizdeki tariflere oldukça benzer şekillerde yapılan bu yemekler de yine de farklı bir kültür olan Bulgar kültürünün dokunuşu hissedilmektedir.

Sofya mutfağına özgü yerel bir spesiyal olan mish mash yemeği; çırpılmış yumurtaların domates, soğan ve biber ile pişirilmesinden oluşan zengin bir omlet çeşididir. Mish mash’in içine kimi zaman hamsi de katılır ve bazen bu spesiyal, dev bir taco parçasının içerisine konularak servis edilir.

Sofya mutfağının diğer ünlü geleneksel yemekleri arasında biber dolması, yaprak sarması, baharatlı soğanlı ve sebzeli pilav, lahana sarması, etli ve patlıcanlı güveç ve imambayıldı yemeği bulunmaktadır.

Ayrıca; sosisli kuru fasulye yemeği, tatarsko kyufte adı verilen içi sebzeli harçla doldurulan iri Tatar köftesi, kyufteta po chirpanski adı verilen fırında patatesli köfte yemeği, içine sebze ve baharatlarla tatlandırılan pirinçli bir harç doldurulan sazan balığı dolması nikuldenski carp da şehirdeki diğer popüler yerel tatlar arasında yer almaktadır.

Domates ve biber eşliğinde isteğe bağlı olarak domuz eti veya kırmızı etten yapılan şişlere dizilen iri et parçalarının ızgarada pişirilmesiyle oluşan spesiyale ise Rhodopes shishcheta yani Rodop şişi adı verilmektedir.

Domates, kırmızı ve yeşilbiber, şarap, soğan, salça, pırasa, domuz yağı ve domuz eti parçalarıyla pişirilen Bulgar usulü kavurma; yani kavarma da Sofya mutfağının özgün lezzetlerinden biridir.

Tatlılar…

Tahin helvası, cevizli kabak tatlısı, lokum, baklava, tulumba tatlısı ve çeşitli meyvelerden yapılan kompostolar; Bulgar mutfağına Türk mutfağından devşirilerek girmiş olan geleneksel tatlılar arasında yer almaktadır.

Kızgın yağda kızartılan üçgen tatlı hamur parçalarına buhti denilmektedir. Buhti parçaları genellikle ballı, reçelli veya sade yoğurt ile birlikte tüketilmektedir.

Kurabiyenin Bulgar mutfağındaki adı kurabiiki’dir ve birçok çeşidi yapılan, popüler bir tatlı çeşididir. Bilhassa yılbaşı döneminde üretilen üzeri çeşitli reçeller ve pudra şekeri ile süslenen sevimli şekillerdeki yeni yıl kurabiyelerine maslenki adı verilmektedir.

Bulgaristan mutfağında genellikle Paskalya dönemlerinde pişirilen kozunak; limon aromalı üzeri şeker ve üzüm parçacıklarıyla bezeli hafif tatlı dikdörtgen bir kektir.

Kızartılmış hamur toplarının şerbete batırılarak servis edilmesinden oluşan lokma tatlısının Bulgar mutfağındaki adı kazanlak’tır.

Garash; Bulgaristan mutfağına özgü lezzetli bir çikolatalı kek çeşididir.

Atıştırmalıklar ve hamur işleri…

Baharatlı yerel bir sucuk çeşidi olan lukanka’dan yapılan sandviçler, döner ekmek, şiş - kebap ve dürüm; şehirde sıklıkla tüketilen atıştırmalık yiyeceklerden bazılarıdır. Sofya’da atıştırmalık deyince, akla çoğunlukla hamur işleri gelmektedir.

Sofya’da en sık tüketilen Bulgar mutfağına özgü börek çeşidi, peynirli kol böreği banitsa’dır. Ayrıca bin bir türü bulunan pogacha adı verilen hamur işi de, özü itibariyle ülkemizdeki poğaça yiyeceğinin aynısıdır.

İsteğe bağlı olarak içi ıspanaklı, peynirli, patatesli veya pırasalı olarak hazırlanabilen ve tavada pişirilen göçmen böreğine ise zelnik adı verilmektedir.

Bulgar peyniri sirene, yumurta ve kimi zaman da et katılarak hazırlanan patates parçalarının fırında kızartılarak pişirilmesinden elde edilen patates böreğine patatnik denilmektedir.

Ülkemizde pişi adıyla bilinen ve genellikle kandillerde pişirilen, kızartılmış pofuduk hamur parçaları; Sofya’da adına mekitza denilen popüler bir sokak atıştırmalığıdır. Ayrıca simit Bulgaristan’da da, en az ülkemizdeki kadar meşhur bir atıştırmalıktır.

Yerel mutfağa ait atıştırmalık çeşitlerinin haricinde; Sofya’nın dört bir yanı; dünyaca ünlü pizza ve fast food restoran zincirleriyle doludur.  Hot dog, pizza, sandviç ve hamburger çeşitleri şehirde en sık tüketilen diğer atıştırmalık yiyecek çeşitleridir.

Ne İçilir?

Sofya’da tüketilen başlıca alkolsüz içecekler arasında; ayran, boza, pitie adı verilen baharatlı bekletilmiş meyve suyu, çay ve Bulgar ayranı matenitsa bulunmaktadır.

Bulgaristan, şarabıyla ve birasıyla dünyaca ünlü bir ülkedir. Birçok çeşidi bulunan şarap ve bira; Sofya’da mutlaka denenmesi gereken yerel alkollü içki çeşitleri arasında yer almaktadır.

Pelin otundan elde edilen acı bir likör türü olan pelinkovac likörü, tatlı nane likörü menta, gül rakısı gyulova rakia, erik brendisi slivovtiz, mastika otundan elde edilen likör mastika ve rakı şehirde tüketilen diğer popüler alkollü içecekler arasında yer almaktadır.